مشق آزادگی

مشق آزاد من از زندگی ...

 

 

مشق آزادگی

خوش آمدید
------
The blog of Me: A Nosy, Liberal-Fundamentalist, ICT-Lover Creature from Iran
------
** توجه: **
- اگر شله قلمکار بودن این وبلاگ اذیتتان می‌کند، از دسته‌بندی‌هایی که کمی پایین‌تر آمده کمک بگیرید!
- برای اینکه بیشتر درباره وبلاگ و من بدانید، می‌توانید به پیوندهای قرارگرفته در بالای وبلاگ (زیر عنوان) مراجعه کنید.
- این وبلاگ بر روی سرویس بلاگ بیان و با آدرس rahmanpour.blog.ir و همچنین دامنه اختصاصی rahmanpour.ir در دسترس است.
- استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است.

------
سرم به دنیی و عقبی فرو نمی‌آید ...
تبارک الله از این فتنه‌ها که در سر ماست!
(حضرت حافظ)

۱ مطلب در بهمن ۱۳۹۲ ثبت شده است

از ابتدای اکران فیلم جاذبه (Gravity به کارگردانی Alfonso Cuarón) مشتاق تماشایش بودم. با توجه به تعریف‌هایی که از زیبایی‌های بصری نسخه سه‌بعدی آن شنیده بودم، پس از اینکه اولین نسخه‌های فیلم برای دانلود در آمد، پا روی نفسم گذاشتم و منتظر ماندم تا آن را روی پرده ببینم، هر چند نسخه دوبعدی‌اش را. دیشب این فرصت دست داد و با وجود اینکه پیش‌تر با خود گفته بودم "هنوز با نایت‌لایف میانه خوبی ندارم و بهتر است فعلا بی‌خیالش شوم!" نتوانستم از این یکی بگذرم و نیمه‌شب به تماشای "جاذبه" نشستم ...

اول از همه این را بگویم که: به نظر من هم جاذبه فوق‌العاده است. قطعا ارزش بیش از یک بار دیدن را هم دارد. ایده بسیار ناب که جاذبه را در میان فیلم‌های متداول "تلاش برای بقا" یک سر و گردن بالاتر از بقیه قرار داده، فیلمبرداری خیره کننده (احتمالا درباره سکانس-پلان‌های طولانی و بدون کات آن شنیده‌اید،) بازی خوب بازیگران کم تعداد – که اتفاقا این شلوغ نبودن فیلم هم یکی از نکات مثبت آن است – همه و همه در کنار یکدیگر فیلمی تماشایی ساخته‌اند. بنابراین جاذبه قطعا یک اتفاق خاص در سینمای 2013 بود.

 Gravity-movie

اما جاذبه اشتباهاتی هم داشت، خطاهایی علمی که نباید آن‌ها را بی‌ارزش تلقی کرد یا نادیده گرفت. قبل از پرداختن به برخی از این اشتباهات، بگذارید ببینیم چرا این خطاها مهم هستند؟ ممکن است عده‌ای بگویند پرداختن به اشتباهات علمی در یک فیلم سینمایی اصولا بی معناست یا اینکه اتفاقات باید در منطق روایی داستان صحیح باشند و نه در منطق دنیای خارجی. اما هر دوی این نظرات در اینجا اشتباه است، چه اینکه اولا وقتی مبنای فیلمی بر مسایل علمی قرار گرفته است، قطعا باید آن را در تمام طول فیلم و بدون خطا رعایت کند، دوما اینکه جاذبه و فیلم‌های مشابه آن، فیلم‌های علمیِ رئال هستند و نه علمیِ فانتزی مانند Men in Black، بنابراین منطق داستان آن‌ها باید با منطق دنیای خارج همخوانی داشته باشد، چه اینکه اگر در جایی از فیلم خلاف این رخ دهد، سایر بخش‌های داستان نیز ضربه می‌خورند. البته این انتظار وجود ندارد که داستان سراسر بر واقعیات بیرونی منطبق باشد و اگر بنابر ضرورت جایی به صورت آگاهانه این واقعیات تغییر داده شوند، کسی خرده نمی‌گیرد، مثلا اینکه "فاصله ایستگاه‌های فضایی بیان شده در فیلم واقعا آن‌قدر به هم نزدیک نیستند که در آن به تصویر کشیده شده" چون این تغییر آگاهانه بوده است و از طرفی ناممکن و مخلّ منطق علمی روایت داستان هم نیست، بی‌اشکال می‌نماید. همچنین روی اشتباهاتی که از سوی انسان‌ها رخ می‌دهد هم نمی‌توان انگشت گذاشت، مثلا اگرچه برخی مانند [3] آمده‌اند ثابت کرده‌اند که در انتهای فیلم تایتانیک، میشد لئوناردو دیکاپریو (یا جک تایتانیک)  زنده بماند، اما این مساله به منطق فیلم آسیبی وارد نمی‌کند، چه اینکه انسان‌ها در دنیای واقعی هم اشتباه می‌کنند، اما این درباره نیروی جاذبه و سایر قوانین علمی صادق نیست!

]توجه: بخش بعدی متن، قسمت‌هایی از داستان فیلم را لو می‌دهد[

اما برویم سر اشتباهات فیلم؛ در اینجا قصد این نیست که لیستی از خطاهای علمی فیلم (که احتمالا کم‌تعداد هم نیستند) ارایه شود، کاری‌که در [1] و [2] انجام شده، اگرچه به نظر می‌رسد برخی از این خطاها ناشی از بی‌دقتی عوامل فیلم است و می‌شد از وقوع آن‌ها جلوگیری کرد، مثلا واقعا عجیب است که چرا کارگردان تصمیم گرفته اشک بولاک (Sandra Bullack بازیگر زن نقش اصلی فیلم) از صورتش جدا شده و در فضا معلق شود! (در [2] یک فضانورد به صورت عملی نشان می‌دهد که در فضا واقعا این طور نیست. توضیح علمی‌اش هم در آن مرجع آمده) اما چنین مواردی به نظر قابل اغماض می‌آیند.

مشکل اصلی من با صحنه‌ای است که در میانه فیلم رخ می‌دهد و شاید بتوان به نوعی آن را نقطه اوج – یا یکی از نقاط اصلی طرح داستان – دانست: صحنه‌ای که در آن جرج کلونی (George Clooney)، پس از اینکه توسط بولاک متوقف می‌شود، برای اینکه منجر به جدا شدن طناب از پای بولاک و رها شدن او نشود، با فداکاری طناب خودش را باز می‌کند و در فضا رها می‌شود. از همان لحظه که این صحنه را دیدم، تا آخر فیلم ذهنم را مشغول کرده بود و مانده بودم چطور چنین اتفاقی رخ داده!؟ مگر کلونی از لبه دره آویزان بود که باید طنابش را باز می‌کرد؟

 Gravity_Clooney

از یک طرف این صحنه برایم قابل توجیه نبود و از سوی دیگر اینکه چنین اشتباه فاحشی در فیلم رخ داده باشد، آن هم در نقطه‌ای از فیلمنامه که بقیه داستان به نوعی بر روی آن سوار شده است باورپذیر نبود. اما پس از اولین جستجوها متاسفانه ناامید شدم! هر چند در [2] تحلیلی نوشته شده که "ممکن است" این اتفاق منطقی باشد، اما تحلیل [1] صحیح‌تر به نظر می‌رسد، چه اینکه درست است اعمال نیرو از سوی کلونی به طناب، منجر به عکس‌العمل می‌شد، اما با توجه به وضعیت سایر بخش‌ها و طناب‌هایی که به پای بولاک بود، به نظر این عکس‌العمل مشکلی را برای هیچکس پیش نمی‌آورد. افزون بر آن، حرکت و دور شدن جرج کلونی در فضا بعد از اینکه کاملا ساکن شده بود هم عجیب می‌نماید. البته همان‌طور که در مراجع آمده، تحلیل این صحنه‌ها و دادن حکم نهایی راجع به آن‌ها، واقعا کار ساده‌ای نیست، اما خوب؛ اگر هم نویسنده بر سر به نیست کردن جرج کلونی اصرار داشت، بهتر میشد این اتفاق مهم در صحنه‌ای کم‌چالش‌تر طراحی شود!

علاوه بر اشتباهات علمی، در قسمت‌هایی از "جاذبه"، دست‌های فیلمنامه‌نویس برای هل دادن خط داستان نیز به وضوح قابل مشاهده است: مکاشفه بولاک در محفظه نجات و همچنین راه انداختن محفظه چینی‌ها توسط وی از جمله این موارد بودند که با کمی زمینه‌چینی بیشتر، باورپذیرتر از آب در می‌آمدند.

در نهایت، مجددا بر این نکته تاکید می‌کنم که "جاذبه" فیلمی بسیار زیبا با ایده‌ای ناب و تصاویری چشم‌نواز است و اتفاقا به همین دلیل است که اشتباهاتی مانند آنچه در بالا گفته شد، برای ما مهم بوده و آرزو می‌کنیم ایکاش "جاذبه" را کوبریک یا اسپیلبرگ می‌ساختند؛ و البته برای دیدن اثر جدید کریستوفر نولان (Interstellar) نیز مشتاق‌تر می‌شویم ... . (شاید هم این من و امثال من هستیم که برای یک فیلم سینمایی بیش از حد مته به خشخاش می‌گذاریم!)

 

References:

[1] http://www.slate.com/blogs/bad_astronomy/2013/10/04/ba_movie_review_gravity.html

[2] http://www.washingtonpost.com/blogs/wonkblog/wp/2013/10/21/heres-what-gravity-gets-right-and-wrong-about-space/

[3] http://www.vulture.com/2012/10/mythbusters-proves-that-jack-didnt-have-to-die.html

 

  • علی