مشق آزادگی

مشق آزاد من از زندگی ...

 

 

مشق آزادگی

خوش آمدید
------
The blog of Me: A Nosy, Liberal-Fundamentalist, ICT-Lover Creature from Iran
------
** توجه: **
- اگر شله قلمکار بودن این وبلاگ اذیتتان می‌کند، از دسته‌بندی‌هایی که کمی پایین‌تر آمده کمک بگیرید!
- برای اینکه بیشتر درباره وبلاگ و من بدانید، می‌توانید به پیوندهای قرارگرفته در بالای وبلاگ (زیر عنوان) مراجعه کنید.
- این وبلاگ بر روی سرویس بلاگ بیان و با آدرس rahmanpour.blog.ir و همچنین دامنه اختصاصی rahmanpour.ir در دسترس است.
- استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر منبع بلامانع است.

------
سرم به دنیی و عقبی فرو نمی‌آید ...
تبارک الله از این فتنه‌ها که در سر ماست!
(حضرت حافظ)

شماره 46ام طیف: ویژه‌نامه‌ای با طعم فرکانس!

پنجشنبه, ۲۵ دی ۱۳۹۳، ۰۵:۱۷ ب.ظ

شماره چهل و ششم نشریه طیف، با محوریت یکی از مهمترین موضوعات حال حاضر دنیای ارتباطات و فناوری اطلاعات، یعنی "طیف فرکانسی" آماده و منتشر شد. برای این شماره مطالبی با زوایای دید متفاوت در نظر گرفته شده  است؛ از بنیادی‌ترین مسایل مرتبط با مالکیت طیف تا بررسی تازه‌ترین مزایده‌های برگزار شده برای واگذاری فرکانس شبکه‌های نسل چهارم موبایل و همچنین بحث‌های مرتبط با فناوری‌های رادیویی بکارگیری طیف. 

فهرست شماره 46 نشریه طیف

علاوه بر آنچه گفته شد، این شماره، به طور شخصی و برای من نیز از چند لحاظ خاص و ویژه بود: اول اینکه به نوعی کارهای سردبیری (انتخاب موضوع، بررسی نهایی مطالب و ...) را بر عهده داشتم که در امتداد تجربه‌های مرتبط پیشین، کاری لذت‌بخش بود. دیگر اینکه فرصتی پیش آمد تا درباره یکی از موضوعات مورد علاقه‌ام در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، یعنی "مروری بر تازه‌ترین فناوری‌های دسترسی رادیویی و روند توسعه آن‌ها در آینده" مطلبی بنویسم؛ هر چند شاید پرداختن به موضوعی با این سطح اهمیت، در چند صفحه نشریه خیلی مختصر شود، اما با این حال همینش هم غنیمتی بود و به من چسبید!

فناوری‌های رادیویی

و در آخر اینکه همکاری محتوایی در برگزاری کنفرانس تخصصی "توسعی دسترسی بی‌سیم باندوسیع" و نهایتا این شماره از نشریه طیف، احتمالا به نوعی حسن ختام این سبک و سیاق همکاری با گروه علمی-تحلیلی طیف هم به حساب بیاید؛ جایی که طی قریب به یک سال همکاری، تجربیات کاری بسیار گران‌قدری آموختم و روابط دوستی و حرفه‌ای ارزشمندی را تجربه کردم ... . الان هم اگرچه فکر می‌کنم زمانی است که باید وارد دوره جدیدی از فعالیت حرفه‌ایم شوم، اما همچنان امیدوارم فرصت همکاری و انجام پروژه‌های مشترک با این تیم خوب نصیبم شود (که ان شاء الله با توجه به آنچه انتظار می‌رود خواهد شد). (برای مسیر آینده هم، لطفا دعایمان کنید!)


در ادامه متن سرمقاله این شماره آمده است. برای تهیه نشریه و مطالعه آن (نسخه چاپی یا دیجیتال) از اوایل هفته آینده می‌توانید به سایت teyf.ir مراجعه نمایید. 

خوشحال می‌شوم نظرات خود را درباره این ویژه‌نامه با من در میان بگذارید.


شماره 46 نشریه طیف


(سرمقاله:)

طیف فرکانسی را هدر ندهیم!

مدت‌هاست توسعه دسترسی باندوسیع به عنوان عاملی ضروری برای توسعه اقتصادی کشورها شناخته می‌شود؛ در این میان اگرچه برخی دسترسی بی‌سیم باندوسیع را خدمتی لوکس و تجملاتی به حساب می‌آوردند که صرفا مورد استفاده طبقه متوسط و مرفه بوده و از اولویت کمتری نسبت به نوع سیمی/فیبری برخوردار است، اما روند توسعه و تاثیرگذاری شبکه‌های بی‌سیم باندوسیع در نقاط مختلف دنیا نشان داد که اتفاقا سرعت بالای پیاده‌سازی شبکه و هزینه پایین‌تر آن برای نقاط با تراکم پایین، می‌تواند منجر به توسعه سریع‌تر دسترسی نقاط کم‌تر برخوردار به باندوسیع و در نتیجه رشدی متوازن در سطح کشور شود. 

در کشور ما اپراتورهای وایمکس را شاید بتوان نخستین عرضه‌کنندگان خدمات دسترسی بی‌سیم باندوسیع دانست؛ اپراتورهایی که دوره نخست فعالیتشان هم‌اکنون رو به اتمام بوده و چندی است درگیر رایزنی‌ها و پیگیری تحقق خواسته‌های خود در مجوزهای جدید هستند. کمیسیون تنظیم مقررات نیز در انتهای بهار 93 و پیش از ارتقای پروانه اپراتورهای موبایل به نسل سوم و بالاتر، در مصوبه‌ای محدودیت تکنولوژی را برای اپراتورهای وایمکس برداشته و عملا مسیر آن‌ها را برای حرکت از بازار در حال احتضار وایمکس، به سوی فناوری پویا و در حال رشد TD-LTE  باز کرد.

در این میان شاید ارتقای پروانه اپراتورهای موبایل به نسل سوم و بالاتر در اواخر تابستان 93 را بتوان نقطه عطفی در بازار ICT کشور دانست؛ اقدامی که اگرچه بسیار دیر رخ داد، اما در همین چند ماه نخست توانسته است با رشد تصاعدی ضریب نفوذ دسترسی کاربران به باندوسیع، تاثیر خود را نشان دهد؛ مساله‌ای که امید است با تکمیل و ارتقای سریع‌تر شبکه توسط اپراتورها، ثمراتش روز به روز بیشتر نمایان شود.

از سوی دیگر اما ارتقای پروانه اپراتورهای موبایل و حرکت آن‌ها به سمت ارایه خدمات پهن‌باند، برای اپراتورهای باندوسیعِ ثابت (بی‌سیم و سیمی) به مثابه‌ی زنگ خطری به حساب آمد؛ زنگی که خبر از ورود رقیبانی قدرتمند به بازار و به خطر افتادن جایگاه آنان می‌داد. در این میان نخستین راهکاری که از سوی اپراتورهای ثابت سیمی مطرح شد، تقاضای تخصیص فرکانس و ورود آن‌ها به بازار جذاب‌تر باند وسیع بی‌سیم بود؛ و همه مشکل از همین‌جا آغاز می‌شود ... .

توسعه شبکه‌های ارتباطی بی‌سیم با همه ویژگی‌های مثبت خود، یک مشکل اساسی پیش رو دارد و آن محدودیت ذاتی منابع فرکانسی است. مجموع کلیه باندهای فرکانسی در نظر گرفته شده برای تازه‌ترین نسل شبکه‌های ارتباطی بی‌سیم، به زحمت به مرز 1000 مگاهرتز می‌رسد که غالب این مقدار نیز در هر کشوری به کاربردهای دیگر اختصاص یافته است. بنابراین اگر امروزه و همان‌طور که در ابتدا بیان شد، توسعه باندوسیع به شکلی گسترده با توسعه باندوسیع بی‌سیم مترادف شده باشد؛ توسعه باندوسیع بی‌سیم نیز عمیقا با تخصیص و استفاده بهینه‌ی طیف فرکانسی گره خورده است.

سرمقاله شماره 46 نشریه طیف

حال و با وجود تمام آنچه توصیف شد، چه راهکاری را باید در قبال توسعه شبکه‌های باندوسیع بی‌سیم و مدیریت طیف در پیش گرفت تا هم بر شتاب رشد دسترسی باندوسیع افزوده شود و هم با ایجاد بازاری رقابتی‌، جایگاه سایر اپراتورها در بازارهای موازی تهدید نشود؟ پاسخ به این سوال در حقیقت مساله‌ای است که پشت سر این شماره از نشریه و تمامی مطالب آن قرار دارد. در اینجا تنها ذکر مختصر چند مساله مناسب به نظر می‌رسد:

- نخست اینکه باید توجه داشت شبکه‌های ارتباطی ثابت سیمی/فیبری در آینده نیز همچنان جایگاه ویژه‌ای خواهند داشت و نباید توسعه شبکه‌های بی‌سیم به منزله حذف این نوع دسترسی قلمداد شود. در حقیقت امروزه یکی از مهمترین راهکارهای مقابله با محدودیت طیف فرکانسی، استفاده از سلول‌های کوچک و همچنین Offload کردن سرباره ترافیک شبکه‌های بی‌سیم اپراتورها به شبکه‌های دسترسی محلی (همچون وای-فای) است و پیش‌نیاز هر دوی این راهکارها، توسعه خطوط ارتباطی ثابت پهن‌باند تا نزدیکترین نقطه به کاربر است. بنابراین رشد شبکه‌های بی‌سیم به هیچ وجه نباید منجر به کاهش شتاب توسعه شبکه‌های ثابت پهن‌باند، به ویژه شبکه‌های فیبری مرتبط با زیرساخت شود.

- مساله دیگر درباره تخصیص منابع محدود فرکانسی است؛ حتی در صورتی که اپراتورهای دسترسی ثابت، ورود به بازار دسترسی بی‌سیم را یک ضرورت برای آینده خود بدانند، با در نظر داشتن محدودیت ذاتی طیف فرکانسی، باید پذیرفت که امکان ورود همه متقاضیان به این بازار وجود نخواهد داشت. همچنین تکه‌تکه کردن بیش از حد طیف فرکانسی و تخصیص آن به اپراتورهای مختلف نهایتا کارآیی طیف را به میزان قابل توجهی کاهش داده و در تضاد با استفاده بهینه از این منبع باارزش و محدود ملی است. در این راستا بکارگیری روش‌هایی چون فروش عمده (Wholesale) و استفاده اشتراکی طیف (Spectrum Sharing) از عملی‌ترین ایده‌ها به نظر می‌رسد که البته طراحی مدل مناسب آن، ظرافت‌های خاص رگولاتوری را می‌طلبد. برای نمونه راه‌اندازی بخش دسترسی رادیویی توسط یک اپراتور عمده‌فروش و ارایه خدمات عمومی توسط سایر اپراتورها، از جمله راهکارهای پیش رو است.

- از سوی دیگر، خالی کردن بخش‌های با ارزشی از طیف فرکانسی که برای توسعه شبکه‌های بی‌سیم در نظر گرفته شده، اما همچنان به کاربردهای دیگری تخصیص یافته‌اند مساله مهم دیگری است که باید مورد توجه رگولاتوری باشد؛ در این میان باندهای فرکانسی 700 و 800 مگاهرتز که در نتیجه دیجیتال‌شدن رادیو و تلویزیون در غالب کشورها به خدمات باندوسیع تخصیص یافته‌چراکه در این بخش از طیف امکان ایجاد پوشش سراسری با هزینه‌ای به مراتب کمتر فراهم است.

- بکارگیری فناوری‌های نوین به منظور استفاده از طیف با بهره‌وری بالاتر، راهبرد دیگری است که باید هم توسط اپراتورها و هم توسط رگولاتوری دنبال شود. برای نمونه بر اساس نتایج منتشر شده، استفاده از استاندارد نوینی چون LTE می‌تواند بهره‌وری طیف را تا چندین برابر نسل‌های پیشین بهبود بخشد.

- باندهای بدون نیاز به مجوز (Unlicensed Bands) از دیگر فرصت‌های توسعه شبکه‌های باندوسیع بی‌سیم است که اخیرا نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته است. البته نظارت بر تجهیزات و استاندارد بودن آن‌ها به منظور استفاده مناسب و عادلانه از باندهای بدون‌مجوز امری ضروری است. همچنین خالی کردن این باندها از کاربردهای دیگر نیز بسیار با اهمیت است، چراکه این مساله هم برای شبکه‌های عمومی بکارگرفته شده در این باندها و هم برای کاربردهای دیگر مشکل‌زا است که نمود آن را می‌توان در طوفان تهران و اختلالاتی که در رادار هواشناسی رخ داد (باند 8/5 مگاهرتز) مشاهده کرد. باندهای فرکانسی بسیار بالا (+60 گیگاهرتز) نیز از دیگر قسمت‌های طیف هستند که احتمال بکارگیری‌شان به صورت بدون‌مجوز/مجوزدار در نسل پنجم ارتباطات سیار بسیار قوی است و از هم‌اکنون باید برای پاک‌سازی آن‌ها اقدام کرد.

- تجارت ثانویه طیف فرکانسی (Spectrum trading) نیز از جمله مسایل مهم دیگری است که می‌تواند در استفاده مناسب‌تر و بهینه‌ی طیف فرکانسی موثر باشد. به طور کلی بازاندیشی در مسایل پایه‌ای از جمله زاویه‌ی نگاه به طیف فرکانسی، چگونگی واگذاری و میزان اختیارات مالک، موضوعی است که این روزها نیازش احساس می‌شود و باید در دستور کار قرار گیرد. 

در نهایت به نظر می‌رسد مهمترین مساله‌ای که باید در عرصه مدیریت طیف فرکانسی در نظر داشت، تدوین طرح جامع مدیریت فرکانسی کشور است که متضمن رشد بلندمدت دسترسی باندوسیع بی‌سیم بوده و به نوعی دربرگیرنده تمامی موارد فوق نیز می‌باشد. البته تدوین این طرح نباید منجر به تاخیر بیش‌تر در روند توسعه دسترسی بی‌سیم باندوسیع شود و از این رو ضروری است تدوین چنین طرحی همزمان با برنامه‌ریزی برای حل مسایل بیان شده در نظر گرفته شود. 

امید است توسعه شبکه‌های بی‌سیم باندوسیع بر بستر مدیریت، تخصیص و استفاده‌ی مناسب و بهینه از طیف فرکانسی، ضمن جبران عقب‌افتادگی کشور در حوزه باندوسیع، زمینه اشتغال‌زایی بیشتر و توسعه خدمات بومی مبتنی بر شبکه را فراهم آورد.

  • ۹۳/۱۰/۲۵
  • علی

طیف

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی